Җил тынса — көннәр суытыр: октябрь аена халык сынамышлары

• 1 октябрь — әгәр бу көнгә торналар җылы якка китеп бетсә, Покрау көнне (14 октябрь) беренче суыкларны көтегез. Әгәр бүген җылы булса, 2 ноябрьгә кадәр көннәр суытмый.
• 2 октябрьдә бал кортларын кышка әзерли башлыйлар.
• 3 октябрь — бу көнне җил көнчыгыш яки көнбатыштан иссә — яңгырга, көньяк җиле — җылыга, төньяктан искәне — салкынга ишарә.
• 4 октябрь — бүген көн нинди, алдагы 4 атна да шундый булачак.
• 5 октябрьдә каен яфраклары коелып бетмәсә, кар соң ятар.
• 6 октябрьдән чын суык көз — елның өченче фасылы башлана.
• 7 октябрьдән көн сизелерлек кыскара, төннәр караңгы һәм озын.
• 8 октябрь — әгәр бу көнне беренче кар төшсә, 21 ноябрьдә кар ятар.
• 9 октябрь әгәр бүген беренче кар төшсә, ә чия агачында бер генә яфрак та калмаган икән, тиздән кыш җитәр.
• 10 октябрьдә көннәр коры икән, кыш әле тиз генә җитмәс.
• 11 октябрьдә куяннар соры тунын алыштырмый икән, кыш әле килергә ашыкмый. Коры яфраклар җиргә кире ягы белән ята икән, киләсе елга мул ел килер.
• 12 октябрьдә күктә йолдызлар күп булса, кыз коры килер.
• 13 октябрь каен һәм юкә Покрауга кадәр «чишенеп» бетсә, ел уңай килер. Әгәр берән-сәрән яфраклар калса, кыш суык булыр.
• 14 октябрь — Покрау. Бу көнне төшкә кадәр көз, төштән соң — кыш. Покрау нинди, ел шундый.
• 15 октябрь — көн яңгырлы икән — кыш суык килер. Җил көньяктан иссә — кыш җылы булыр. Явым-төшем булмаса, күк йөзе чиста икән, тиздән суытыр.
• 16 октябрь — соры болытлар түбән йөзә икән, көн бозылыр.
• 17 октябрь — җил тынса — көннәр суытыр.
• 18 октябрь — әгәр ала каргалар һәм чәүкәләр һавада очып уйный, ә болытлар җилгә каршы йөзә икән, кар явар.
• 19 октябрь — коры кар төшкәләсә, киләсе ел җәе җылы, уңыш мул булыр.
• 20 октябрь — агачта яфраклар коелып бетмичә, кар яуса, тиздән эреп бетәр.
• 21 октябрь болытлар җиргә салынып торса, тиздән суытыр.
• 22 октябрь түбәләрдә боз сөңгеләре күренсә — көз китәргә ашыкмый дигән сүз.
• 23 октябрь көнне айны күзәтәләр. Әгәр «мөгезе» төньякка карап тора икән, тиздән суыклар җитәр. Көньякка караса — бер атна җылы торыр. Көнчыгыш яки көнбатышка юнәлсә — көчле суык җил көтегез.
• 24 октябрь иртән кар очса, кыш суык килер.
• 25 октябрьдә йолдызларга карыйлар. Алар якты яналар икән — суыта, тонык икән — җепшек карга, зәңгәр төсмер белән балкып янсалар — кар көтегез. Балкучы йолдызлар бик күп икән, киләсе елга борчак уңар.
• 26 октябрь көньяктан тиз-тиз агучы болытлар йә яңгыр, йә кар алып килә.
• 27 октябрьдә аякка иярерлек пычрак икән, 4 атнадан чын кыш килер.
• 28 октябрьдә — аяз күктә ай зур алкалар белән киртәләнә икән — суыкларга, әгәр түгәрәкләр кызыл булса — җил һәм карга ишарә.
• 29 октябрьдә җир яртылаш яфрак, яртылаш кар белән каплана.
• 30 октябрьдә яңгыр яуса — кыш суык килер. Аяз булса, җылы кыш көтегез.
• 31 октябрьдә айны күзәтәләр. Әгәр мөгезе төньякка караган, ә болытлар көньякка таба йөзә икән, якын көннәрдә явым-төшем көтелми. Әгәр «мөгез» көньякка карап, болытлар төньякка таба юл алса, ноябрьне елак көннәр башлый.

Фото: «Кукмор-информ»